27 مهر 1395

سومین روز هفته بهداشت روان

مولف: مقدم کارمند IT   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:

سلامت روان و پرهیز از خشونت

خشونت زمانی رخ می دهد که کسی یا کسانی عمدا و نه به صورت تصادفی ، از زور و قدرتشان برای آسیب رساندن به دیگری استفاده می کنند. تهدید به خشونت و کارهایی که احتمالا یا عملا باعث آسیب شود نیز خشونت به حساب می آید. این آسیب می تواند به ذهن فرد یا سلامت عمومی و همچنین جسم او مربوط باشد. آسیب عمدی افراد به خودشان ، مثل خودکشی ، نیز خشونت محسوب می شود.

خشونت وجه منفی ذهن و روان انسان است که عوامل متعددی در شکل گیری آن نقش دارند. عصبانیت، تهدید، تخریب شخصیت و تهاجم به آنچه که در جامعه طبیعی تلقی می شود، اشکال متفاوت خشونت است که گاه می تواند جسم و روان فرد را تحت تاثیر قرار دهد و به آن آسیب برساند.

اصولا از فردی سالم، نمی توان انتظار رفتارهای خشونت آمیز یا پرخاشگرانه داشت درحالی که گاهی در روابط اجتماعی افرادی هستند که از سوی آنها با رفتارهای خشونت آمیز روبرو می شویم درحالی که چنین انتظاری از آنها نداریم. اغلب این افراد به ظاهر سالم، دچار اختلال های شخصیتی، اضطراب و آزردگی هستند که برای تخلیه خود از رفتارهای خشونت آمیز کلامی یا رفتاری استفاده می کنند. شایع ترین نوع اختلال های شخصیتی که منجر به بروز خشونت می شود، در افراد مبتلا به اختلالات سایکوپات که شخصیتی ضداجتماعی دارند، قابل مشاهده است. 

خشونت خانگی

به غیر از بحث تخصصی و بررسی شکل های متفاوت خشونت، رفتارهای خشونت آمیز دیگری هم وجود دارد که مشهود نیست و کمتر در جامعه با آن روبرو هستیم. خشونت خانگی یکی از مهم ترین انواع آن است که در اصطلاح به آن «خشونت عمومی» گفته می شود. خشونتی که در فضای خانه و ارتباط خصوصی به دلیل اختلاف نظر در خصوصیت های فردی و ذهنی شکل می گیرد. این اختلاف ها متاثر از فرهنگی متفاوت میان زن و شوهر، خواهر و برادر یا والدین و فرزندان است. در مواردی که یکی از زوج ها دچار اختلال شخصیتی یا زمینه روانی معیوب است یا از نظر فکری و شخصیتی به هم نزدیک نیستند و یکدیگر را درک نمی کنند و به درستی نمی توانند با یکدیگر ارتباط کلامی، ذهنی و هیجانی مناسب برقرار کنند، خشونت کلامی یا رفتاری نمایان می شود. خشونت خانگی گاهی با آسیب های فیزیکی یا حتی جرائمی مانند قتل و جنایت و تخریب شخصیتی و روانی طرف مقابل نیز همراه است.

کودکی که مدام در معرض دعواهای خانوادگی، تهدید والدین به طلاق و جدایی و انواع دیگر خشونت خانگی از نوع غیرمستقیم است، در کوتاه‌مدت دچار اختلال خواب، برانگیختگی، گوش به زنگی، مرور مدام خاطرات تلخ و اجتناب از محیطی که ممکن است دوباره در آن خشونت اتفاق بیفتد، می‌شود. کودک ممکن است این خاطرات را حتی در بازی‌هایش بازسازی کند. بین آثار بلندمدت خشونت خانگی در کودکان،  موارد زیر از مهم‌ترین‌ها محسوب می‌شوند: افسردگی و اضطراب ، سوء‌مصرف مواد مخدر، افکار خودکشی ، اعمال تکانه‌ای و تصمیم‌های بی‌منطق و لحظه‌ای ، جسمانی کردن مشکلات روانی ، اعتماد به‌نفس پایین ، رفتارهای خشونت‌بار و حتی جنایتکارانه.

خشونت والدین

شکل دیگر خشونت، خشونت والدین نسبت به فرزندان است.. این خشونت می تواند به صورت آسیب های جسمی یا روانی یعنی کتک زدن، پرتاب کردن وسیله، توهین و به کار بردن الفاظ زشت و رکیک باشد. کودکانی که در اثر ضربه های فیزیکی دچار زخم و کبودی می شوند یا در معرض خشونت های کلامی که با توهین همراه است، قرار می گیرند، در آینده صدمه های جبران ناپذیری بر جسم و روانشان وارد می شود. معمولا این کودکان بعد از اینکه از فضای خانواده جدا و وارد جامعه می شوند، ممکن است با الگوبرداری از رفتار والدین شان که در دوران کودکی با آنها داشته اند، چنین رفتاری را با فرزند یا همسر خود داشته باشند.

خشونت در مدارس

در بسیاری از مواقع، خشونت، شکل روان شناختی به خود می گیرد. برخی از معلمان یا اولیای مدرسه به تصور اینکه می خواهند دانش آموز را متوجه اشتباهش کنند یا اینکه راه درست را به او نشان دهند، او را مورد خشونت شخصیتی و روانی قرار می دهند. اگرچه در اغلب موارد خشونت در مدارس به صورت فیزیکی نیست اما هل دادن، پرتاب کردن شی به سمت آنها، توهین لفظی و... می تواند باعث بروز آسیب های روانی در آنها شود.

چنین کودکانی اعتمادبه نفس پایینی خواهند داشت و آثار منفی این نوع برخورد، در آنها نهادینه می شود و زمانی که به روابط اجتماعی قوی تری در دوره راهنمایی و دبیرستان نیازمندند و به مرحله رشد فکری یعنی نوجوانی می رسند، اغلب شاهد رفتارهای غیراحترام آمیز با آنها هستیم. متاسفانه این نوع رفتار اشتباه که به دلیل ندانم کاری و بی اطلاعی است، باعث دلزدگی و دوری نوجوانان از والدین یا مسوولان مدرسه می شود.

مدرسه ها باید مکانهایی باشند که دانش آموزان بتوانند به دور از خشونت آموزش ببینند . مدارس باید امن و دوستدار کودک باشند .مدارس باید مکانهایی باشد که دانش اموزان یاد بگیرند خشونت هرگز پذیرفته نیست و آنها می توانند زندگی شان را با روشهای عاری از خشونت سپری کنند. 

 

خشونت جنسی

نوع دیگر خشونت که به مسایل شخصیتی و جنبه های بیمارگونه مربوط می شود، خشونت های جنسی است. متاسفانه به دلیل اینکه خشونت جنسی در جامعه «تابو» تلقی می شود، اغلب اطلاع رسانی درستی در موردش انجام نمی شود. چنین خشونتی علیه کودکان معمولا توسط افرادی صورت می گیرد که برای کودک آشنا بوده و از آنها به فرمانبرداری دارد.

خشونت اجتماعی

خشونت اجتماعی خشونتی است که بارها در جامعه شاهد آن بوده ایم؛ بی توجهی افراد نسبت به محیط، رعایت نکردن قوانین راهنمایی و رانندگی، تجاوز به حقوق و حدود دیگران و ایجاد اضطراب و ترس در پی رانندگی یا تخریب منابع مادی و زیبایی هایی که طبیعت برایمان به ارمغان داشته است. شاید بروز چنین رفتارهایی به دلیل بی اطلاعی و آموزش ندیدن افراد در سنین پایین تر باشد که امروزه در جامعه هنوز شهروندان آموزش ندیده اند چگونه حق و حقوق خود را پیگیری کنند. شاید اگر مطبوعات یا رسانه ها در این زمینه آموزش و اطلاعات کافی به مردم بدهند و جنبه های مختلف خشونت را بررسی کنند و به اصلاح روابط میان افراد با یکدیگر و جامعه بپردازند، دیگر در جامعه و خانواده، شاهد چنین خشونت هایی نباشیم.

پرهیز از خشونت در اسلام

 

 

 

 

قرآن کریم در باره پیغمبر اکرم می فرماید: فبما رحمة من الله لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک فاعف عنهم و استغفر لهم و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکل علی الله ان الله یحب المتوکلین . به موجب رحمت و عنایت الهی، تو با مردم نرم هستی، نرمش داری، اخلاق و گفتار تو نرم است، از خشونت اخلاقی و خشونت در گفتار پرهیز داری. راجع به سبک بیان پیغمبر اکرم داستانهای زیادی هست که نشان می دهد پیغمبر چقدر از خشونت در سخن پرهیز داشته است. قرآن خطاب به پیغمبر می گوید اگر تو یک آدم درشتخو و سنگین دلی بودی، با همه قرآنی که در دست داری، با همه معجزاتی که داری و با همه مزایای دیگری که داری، مردم از دور تو پراکنده می شدند.

 

 

هسته مشاوره منطقه 6

تعداد مشاهده (852)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره مطلب "سومین روز هفته بهداشت روان"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید